Marjin ticareti, üçüncü bir parti tarafından sağlanan fonların kullanılmasıyla yapılan bir varlık alım satım yöntemidir. Standart alım satım hesaplarıyla kıyaslandığında, marjin hesapları kullanıcıların daha büyük miktarlarda anaparaya ulaşmasını sağlayarak, pozisyonlarında kaldıraç kullanmalarını mümkün kılar. Temelde marjin alım satımlar, kişilerin başarılı işlemler sonucu daha büyük kar elde edebilmelerini sağlamak için yapılan işlemlerin sonuçlarını kuvvetlendirir. Alım satım sonuçlarını genişletebilme kapasitesi, fiyat dalgalanmalarının az olduğu piyasalarda özellikle de uluslararası Forex piyasasında marjin alım satımları popüler hale getirir. Marjin alım satımlar bunun yanında hisse senedi, emtia ve kripto para piyasalarında da kullanılmaktadır.
Geleneksel piyasalarda, borç alınan fonlar genellikle bir yatırım borsacısı tarafından sağlanır. Fakat, kripto para işlemlerinde fonlar marjin fonlarına yönelik piyasa talebine göre belirlenen miktarlarda faiz elde edecek olan diğer kullanıcılar tarafından sağlanır. Daha az yaygın olsa da, bazı kripto para borsaları da kullanıcıları için marjin fonu sağlar.
Marjin ticareti nasıl çalışır?
Bir marjin ticareti başlatıldığında, kişinin toplam teklif değerinin belli bir yüzdesini ortaya koyması gereklidir. Bu ilk yatırım marjin olarak bilinir ve kaldıraç kavramıyla yakından ilgilidir. Diğer bir deyişle, marjin ticareti hesapları kaldıraçlı ticaret yaratmak için kullanılır ve kaldıraç da borç alınan fonların marjine oranını tanımlar. Örneğin, 10:1 kaldıraçlı 100.000 USD’lik bir ticaret için, tacirin 10.000 USD’lik bir anapara yatırımı yapması gerekir.
Doğal olarak, farklı ticaret platformları ve piyasalar farklı kurallar ve kaldıraç oranları sunar. Örneğin, menkul kıymetler borsasında tipik oran 2:1’ken, vadeli işlem sözleşmeleri genellikle 15:1 kaldıraçlı olarak alınıp satılır. Forex borsalarında, marjin ticareti sıklıkla 50:1 oranında kaldıraçlanır fakat bazı durumlarda 100:1 ve 200:1 de kullanılır. Kripto para piyasalarında oranlar genellikle 2:1’den 100:1’e kadar uzanır ve alım satım yapanlar genellikle x terimini kullanır. (2x, 5x, 10x, 50x ve devamı)
Marjin ticareti hem uzun hem de kısa pozisyonlar açmak için kullanılabilir. Bir uzun pozisyon varlığın fiyatının yükseleceği varsayımına dayanırken, kısa pozisyon bunun tam tersini ifade eder. Marjin pozisyonu açıkken, tacirin varlıkları borç alınan fonlar için teminat görevi görür. Bunun tacirler tarafından anlaşılması çok önemlidir çünkü birçok komisyoncu, piyasanın pozisyonlarının tersine doğru hareket etmesi durumunda (belli bir eşiğin altına ya da üstüne doğru) bu varlıkların zorunlu satışını yaptırma hakkını elinde tutar.
Örneğin, bir tacir uzun kaldıraçlı bir pozisyon açarsa, fiyatın belirgin şekilde düşmesi durumunda bu pozisyona marjin çağrısı yapılabilir. Marjin çağrısı, en düşük marjin ticareti koşullarını yerine getirebilmek için tacirin marjin hesabına daha fazla fon yatırması gerektiğinde yapılır. Eğer tacir bunu yapamazsa, kayıpları karşılamak için fonları otomatik olarak likide edilir. Bu durum genellikle, bir marjin hesabındaki tüm kaynakların toplam değerinin, belirli bir borsa ya da broker için toplam marjin koşullarının altına düşmesi durumunda (likidasyon marjini olarak da bilinir) gerçekleşir.
Avantajları ve Dezavantajları
Marjin ticaretlerinin en belirgin avantajı, ticari pozisyonun görece değerinin daha yüksek olması nedeniyle daha büyük karların elde edilebilmesini sağlamasıdır. Bunun dışında, marjin ticareti, düşük miktarda anapara yatırımı yaparak birkaç farklı pozisyon açılmasına olanak sunduğundan yatırım çeşitlendirilmesi için fayda sağlar. Son olarak, bir marjin hesabına sahip olmak kişilerin hesaplarına büyük miktarlarda para aktarmasına gerek olmadan hızla pozisyon açabilmelerini kolaylaştırır.
Tüm avantajlarının yanında, marjin ticareti aynen kazancı arttırdığı gibi kaybı da arttırma dezavantajına sahiptir. Standart spot ticaretinin aksine marjin ticaretinde kayıpların kişinin ilk yatırımından yüksek olma ihtimali bulunur ve bu yüzden marjin ticareti yüksek riskli bir ticari yöntem olarak kabul edilir. Alım satımda kullanılan kaldıraç miktarına bağlı olarak, piyasa fiyatındaki küçük bir düşüş bile yatırımcıların büyük zararlara uğramasına sebep olabilir. Bu nedenle marjin ticareti yapmaya karar veren kişilerin düzgün bir risk yönetimi stratejisine sahip olması ve stop-limit teklifleri gibi risk azaltıcı araçlardan faydalanması çok önemlidir.
KAYNAK: https://academy.binance.com/tr/articles/what-is-a-spot-market-and-how-to-do-spot-trading
refturkiye.com.tr 